Teklif alırken en cazip görünen tasarruf yöntemlerinden biri: sigorta bedelini olduğundan düşük göstermek. Prim gerçekten düşüyor. Sorun hasarda ortaya çıkıyor.
Oransal ödeme nasıl işler
Sigorta bedeli, malın gerçek değerinin altındaysa buna eksik sigorta denir. Bu durumda hasar tam ödenmez; sigortalanan bedelin gerçek değere oranı kadar ödenir.
Yani bedeli gerçek değerin yarısı olarak bildirdiyseniz, küçük bir hasarda bile ödemenin yaklaşık yarısını alırsınız. Hasar poliçe limitinin çok altında olsa bile bu kesinti uygulanır — en çok şaşırtan nokta budur.
Enflasyonun sessiz etkisi
Eksik sigorta çoğu zaman bilinçli bir tercihle değil, ihmalle oluşuyor. Birkaç yıl önce doğru belirlenmiş bir bedel, fiyatlar arttıkça kendiliğinden yetersiz hâle geliyor. Poliçe her yıl aynı bedelle yenilendiğinde, farkında olmadan eksik sigortalı duruma düşülüyor.
Bunun önüne geçmenin yolu her yenilemede bedelleri gözden geçirmek. Bazı poliçelerde bedeli otomatik güncelleyen enflasyon koruma maddeleri de bulunuyor; varsa kullanmakta fayda var.
Tersi de var: aşkın sigorta
Bedeli gerçek değerin üzerinde göstermek de işe yaramaz. Fazladan prim ödersiniz ama hasarda yine gerçek değer üzerinden ödeme alırsınız. Sigorta zenginleşme aracı değildir.
Doğru bedel nasıl belirlenir
- Konutta bina için: bugün aynı yapıyı inşa etmenin maliyeti.
- Eşya için: evi bugün sıfırdan döşemenin maliyeti.
- İşyerinde emtia için: stokun güncel maliyet değeri.
- Makine ve demirbaşta: yenisinin bugünkü bedeli.
Pratik sonuç
- Bedeli gerçekçi tutun; primden kazandığınız, hasarda kaybettiğinizin yanında küçük kalır.
- Değerler zamanla değişir — yenilemede bedelleri gözden geçirin.
- Bedelden değil, muafiyetten tasarruf edin. Muafiyet yükseltmek primi düşürür ve oransal kesinti riski yaratmaz.