Poliçeler uzun ve teknik. Ama sorunların büyük kısmı hep aynı beş yerden çıkıyor. Bu beşine bakmak, tamamını okumaktan daha işe yarar.
1. Teminat listesi ve limitler
Hangi risklerin kapsandığı ve her biri için ödenecek azami tutar. Teminat adının yanında bir rakam yoksa, o teminatın limiti poliçenin genel bedeliyle sınırlıdır. Limitin gerçek bir hasarı karşılayıp karşılamayacağını sorun.
2. İstisnalar
Poliçenin kapsamadığı hâller. Teminat listesi kadar önemli ama neredeyse hiç okunmuyor. Hasarda ödeme yapılmamasının en yaygın sebebi burada yazılıdır.
3. Muafiyet
Hasarın sizde kalan kısmı. Muafiyet yüksekse primin neden düşük olduğunu açıklar. Küçük hasarları kendiniz karşılamayı göze alıyorsanız avantajlı; aksi hâlde muafiyetsiz seçeneği hesaplayın.
4. Sigorta bedeli
Eksik beyan, hasarda oransal ödemeye yol açar: bedeli gerçek değerin yarısı olarak bildirdiyseniz hasarın da yaklaşık yarısı ödenir. Prim tasarrufu diye düşük beyan etmek, hasar anında en pahalıya patlayan karardır.
5. Özel şartlar
Poliçenin sonundaki, o sözleşmeye özel maddeler. Genel şartların üstüne yazılır ve çoğu zaman teminatı daraltır ya da bir yükümlülük getirir. Standart metin sanıp atlamayın.
Genel şartlar ve özel şartlar ilişkisi
Her poliçenin arkasında, o branş için resmî olarak belirlenmiş genel şartlar vardır. Özel şartlar ise o sözleşmeye özgüdür ve genel şartların üzerine yazılır. Çakışma olduğunda özel şart geçerli olur — bu yüzden poliçenin sonundaki birkaç sayfa, başındaki teminat tablosu kadar belirleyicidir.
Nerede yanlış anlaşılıyor
- Teminatın var olması ile limitsiz olması karıştırılıyor — teminatın yanında rakam yoksa mutlaka sorun.
- Muafiyetin her hasarda mı yoksa yılda bir kez mi uygulandığı okunmuyor.
- Bekleme süreleri poliçe başlangıcından itibaren işler; şirket değişince yeniden başlayabilir.
- Anlaşmalı kurum listesi yıl içinde değişebiliyor; poliçe metnine bakmak tek başına yetmiyor.
Poliçe elinize geçtiğinde
İlk yapılacak şey, beyan ettiğiniz bilgilerin doğru yazıldığını kontrol etmek. Yanlış yazılmış bir plaka, adres ya da doğum tarihi hasarda tartışma çıkarır. Hata varsa zeyilname ile düzeltmek birkaç dakikalık iş; hasar anında düzeltmek mümkün değil.
Hızlı kontrol listesi
- Adım, adresim, araç bilgilerim doğru yazılmış mı?
- Poliçe başlangıç ve bitiş tarihleri istediğim gibi mi?
- Beklediğim teminatların hepsi listede var mı?
- Limitler gerçek bir hasarı karşılar mı?
- Muafiyet ne kadar?
- İstisnalar arasında benim durumumu ilgilendiren bir madde var mı?